ൗരോപ്പിലെ നിയന്ത്രണരേഖകൾ: ഇന്ത്യ-ചൈന ബഹുമുഖ ബന്ധങ്ങൾ കേവലം രാജ്യാന്തര സംബന്ധങ്ങൾ എന്നതിലുപരി വിശാലമായ ആശയങ്ങളുടെ സംയോജനമാണ്. ഈ ബന്ധങ്ങൾ ലോകത്തെ പ്രമുഖ സാമ്പത്തിക ശക്തികളായ ഇരു രാജ്യങ്ങളുടെ ഉയർന്ന തലത്തിലുള്ള സംവാദങ്ങളിലൂടെ വളർന്നുവരുന്നു. ഒപ്പം, ഇന്തോ-പസഫിക് മേഖലയിലെ പ്രധാന രാജ്യമായി ഇന്ത്യ ഉയർന്നപ്പോൾ, ചൈനയുടെ അധിനിവേശ നയങ്ങളും ഈ രാജ്യങ്ങളുടെ ബന്ധത്തെ സ്വാധീനിക്കുന്നു. അതുകൊണ്ട്, 2017 ൽ 70 ബില്യൺ ഡോളറായിരുന്ന ഇന്ത്യ-ചൈന വാണിജ്യ ബാധ്യത പ്രതീക്ഷിക്കുന്നത് പോലെ വർദ്ധിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു. 2020-ൽ 92.68 ബില്യൺ ഡോളറായി ഉയർന്നു. എന്നിരുന്നാലും, ഇരു രാജ്യങ്ങൾക്കും ഇടയിൽ നിലനിൽക്കുന്ന ശക്തമായ സൈനിക വിശ്വാസക്കുറവും സാമ്പത്തിക വിധാനങ്ങളിലെ വ്യത്യാസവും ബഹുപാക്ഷിക കരാറുകളിലെ നിയമവിരുദ്ധവും ആണ്. അതിർവരമ്പുകളിലെ പിണക്കങ്ങൾ, ഒരുമിച്ചുള്ള സാമ്പത്തിക വികസനത്തിന് വേണ്ടിയുള്ള ശക്തമായ തന്ത്രപ്രധാന സംവാദങ്ങൾ, ബാഹ്യമായി പരസ്പര ഉപയോഗപ്രദമായ വാണിജ്യ ബന്ധങ്ങൾ എന്നിവയെക്കുറിച്ചുള്ള പ്രസ്തുത കാഴ്ചപ്പാടുകൾ ഇപ്പോഴും അവിടെയുണ്ട്. അടിസ്ഥാന സൌഹൃദത്തിന്റെയും സഹകരണത്തിന്റെയും പരസ്പര ധാരണ കൂടുതൽ വികസിച്ചുവെങ്കിൽ ആഗോള അന്താരാഷ്ട്ര സംബന്ധങ്ങൾക്ക് ഇന്ത്യ-ചൈന ബന്ധങ്ങൾ വീണ്ടും പ്രാധാന്യമുള്ളതാകുമെന്ന് പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. 2020-2021 ൽ ചൈനയുമായുള്ള ബന്ധം സംക്ഷോഭത്തിലായപ്പോൾ, ഇന്ത്യയുടെ വിദേശനയം ഈ രണ്ട് രാജ്യങ്ങൾക്കിടയിൽ പരസ്പര സഹകരണത്തിന്റെ വളർച്ചയിലും സൗഹൃദ ബന്ധങ്ങളുടെ പുതുക്കിയെഴുത്തിലും ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുന്നു. അടുത്തിടെ ഇന്ത്യ റഷ്യയുമായുള്ള തന്റെ സഖ്യം ശക്തമാക്കിയതിലൂടെ നൽകിയ പ്രതിരോധ പിന്തുണയും ഇന്ത്യയുടെ രാഷ്ട്രീയ മേഖലയെ ബാധിക്കുന്നു. എന്നിരുന്നാലും, ഇന്ത്യയും ചൈനയും തമ്മിലുള്ള സൌഹൃദം തുടരുന്നുണ്ടെങ്കിൽ, ചൈനയിലെ സർക്കാർ ഇന്ത്യൻ ഉത്പന്നങ്ങൾക്ക് വേണ്ടി കൂടുതൽ വിപണി സൗകര്യങ്ങൾ നൽകുമെന്ന് പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. ഇത് വടക്കുകിഴക്ക് ഏഷ്യയിൽ അന്താരാഷ്ട്ര ബന്ധങ്ങൾ പുനഃക്രമീകരിക്കുന്നതിനുള്ള ഒരു യന്ത്രമാകുമെന്ന് ഇത് സൂചിപ്പിക്കുന്നു. രാജ്യാന്തര വ്യാപാരത്തിന്റെ സംഭാവ്യതയും സ്വാധീനവും, പ്രാദേശിക രാഷ്ട്രീയ അന്തരീക്ഷത്തിലെ കൂടുതൽ സംക്ഷോഭങ്ങൾ, പാരിസ്ഥിതിക മാറ്റത്തിന്റെ ഉയർന്ന സംഭാവ്യതയും ലോകത്ത് കൂടുതൽ ദൂരവ്യാപകമായ രാഷ്ട്രീയ പ്രശ്നങ്ങൾക്ക് കാരണമാകുന്ന ഘടകങ്ങളാണ്. ചൈനയും ഇന്ത്യയും തമ്മിലുള്ള വിദേശനയ ഇരു രാജ്യങ്ങളുടെയും ആഭ്യന്തര പ്രശ്നങ്ങളെയും സ്വാധീനിക്കുന്നു, മറ്റ് ആഗോള സമ്പന്നരായ രാജ്യങ്ങളെയും ബാധിക്കുകയും പ്രപഞ്ചത്തെ കൂടുതൽ നിർണ്ണായകമായ ഒരു രാഷ്ട്രീയ പ്രക്രിയയിലേക്ക് നയിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. അതിനാൽ ഈ പ്രധാന ബഹുമുഖ ബന്ധം ഇപ്പോഴും പ്രാപഞ്ചികവും വ്യക്തിഗതവുമായ ഭൂമിശാസ്ത്രപരവും രാഷ്ട്രീയപരവുമായ പ്രതിബന്ധങ്ങൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്നു.