ഇന്ത്യയുടെ അന്താരാഷ്ട്ര ബന്ധങ്ങള് വിശാലമായ മാറ്റങ്ങള്ക്ക് വിധേയമായിട്ടുണ്ട്. ഗതകാലത്ത്, ഇന്ത്യ ഒരു സോഷ്യലിസ്റ്റ് രാജ്യമായിരുന്നു, സോവിയറ് യൂണിയനുമായി അടുത്ത ബന്ധം പുലർത്തിയിരുന്നു. എന്നാല്, സോവിയറ് യൂണിയന്റെ പതനത്തോടെ, ഇന്ത്യ തന്റെ വിദേശ നയങ്ങളില് മാറ്റം വരുത്തി. 1991-ല് ഇന്ത്യ സാമ്പത്തിക ഉദാരവൽക്കരണം നടപ്പാക്കി, അതോടെ വിദേശ നിക്ഷേപം ഇന്ത്യയില് വരാന് തുടങ്ങി. ഇക്കാലയളവില് ഇന്ത്യയുടെ സാമ്പത്തിക വളര്ച്ച വേഗത്തിലായി. അമേരിക്ക, ചൈന, യൂറോപ്പ്, ജപ്പാന് എന്നിവടങ്ങളിലെ രാജ്യങ്ങളുമായി ഇന്ത്യ ബഹുമുഖ ബന്ധങ്ങള് സ്ഥാപിച്ചു. 2014-ല് നരേന്ദ്ര മോദി ഇന്ത്യന് പ്രധാനമന്ത്രിയായി അധികാരമേറ്റതോടെ, ഇന്ത്യയുടെ വിദേശനയങ്ങളില് കൂടുതല് സജീവത വന്നു. ആസ്യാന്, ഇസ്രായേല് തുടങ്ങിയ രാജ്യങ്ങളുമായി ഇന്ത്യയുടെ ബന്ധം ശക്തമായി. എന്നാല്, ചൈനയുമായുള്ള ഇന്ത്യയുടെ ബന്ധം സങ്കീര്ണ്ണമാണ്. അതിര്ത്തി തർക്കങ്ങള്, വ്യാപാര പോരാട്ടങ്ങള് എന്നിവ ഇരു രാജ്യങ്ങളും തമ്മിലുള്ള ബന്ധത്തെ സങ്കീര്ണ്ണമാക്കി. കഴിഞ്ഞ വര്ഷങ്ങളില്, ഇരു രാജ്യങ്ങളും തമ്മില് നിരവധി പോരാട്ടങ്ങള് ഉണ്ടായിട്ടുണ്ട്. 2020-ല് ഗല്വാന് താഴ്വരയില് ഇരു രാജ്യങ്ങളും തമ്മില് ഏറ്റുമുട്ടി. ഇന്ത്യയുടെ വിദേശനയങ്ങളില് കാശ്മീര് ഒരു പ്രധാന കാര്യമാണ്.
1947-ല് ഇന്ത്യ സ്വതന്ത്രമായതിനു ശേഷം, കാശ്മീര് ഒരു വിവാദ മേഖലയായി മാറി. ഇന്ത്യയും പാകിസ്ഥാനും തമ്മില് കാശ്മീര് കാരണം മൂന്ന് യുദ്ധങ്ങള് ഉണ്ടായിട്ടുണ്ട്. ഇപ്പോഴും ഇരു രാജ്യങ്ങളും തമ്മില് കാശ്മീര് കാരണം സംഘര്ഷം നിലനില്ക്കുന്നു. ഇന്ത്യയുടെ വിദേശനയങ്ങളില് കാശ്മീര് ഒരു പ്രധാന പങ്ക് വഹിക്കുന്നു. ഇന്ത്യയും പാകിസ്ഥാനും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിന് കാശ്മീര് പ്രശ്നം പരിഹരിക്കേണ്ടത് പ്രധാനമാണ്. കൂടാതെ, ഇന്ത്യയും അമേരിക്കയും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം ശക്തമായിട്ടുണ്ട്. രണ്ട് രാജ്യങ്ങളും തമ്മില് സാമ്പത്തിക, സൈനിക, സാംസ്കാരിക മേഖലകളില് അടുത്ത ബന്ധം പുലർത്തുന്നു. ഇന്ത്യയും അമേരിക്കയും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം ഇന്ത്യയുടെ വിദേശനയങ്ങളില് നിര്ണായക പങ്ക് വഹിക്കുന്നു. ഇന്ത്യയും റഷ്യയും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം ഇന്ത്യയുടെ വിദേശനയങ്ങളില് പ്രധാനപ്പെട്ട ഒരു ഘടകമാണ്. 1971-ല് ഇന്ത്യയും റഷ്യയും തമ്മില് ഒരു സുഹഃബന്ധ കരാറ് ഒപ്പുവച്ചു. ഈ കരാറില് ഇരു രാജ്യങ്ങളും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നതിനും സഹകരണം വളര്ത്തുന്നതിനുമുള്ള തീരുമാനം എടുത്തു. കഴിഞ്ഞ വര്ഷങ്ങളില്, ഇന്ത്യയും റഷ്യയും തമ്മില് നിരവധി കരാറുകള് ഒപ്പുവച്ചിട്ടുണ്ട്. ഇന്ത്യയുടെ വിദേശനയങ്ങളില് റഷ്യ ഒരു പ്രധാന പങ്ക് വഹിക്കുന്നു. ഇന്ത്യയും യൂറോപ്പിയന് യൂണിയനും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം ഇന്ത്യയുടെ വിദേശനയങ്ങളില് പ്രധാനപ്പെട്ട ഒരു ഘടകമാണ്. 2007-ല് ഇന്ത്യയും യൂറോപ്പിയന് യൂണിയനും തമ്മില് ഒരു കരാറ് ഒപ്പുവച്ചു. ഈ കരാറില് ഇരു രാജ്യങ്ങളും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നതിനും സഹകരണം വളര്ത്തുന്നതിനുമുള്ള തീരുമാനം എടുത്തു. ഇന്ത്യയും യൂറോപ്പിയന് യൂണിയനും തമ്മില് നിരവധി കരാറുകള് ഒപ്പുവച്ചിട്ടുണ്ട്. ഇന്ത്യയുടെ വിദേശനയങ്ങളില് യൂറോപ്പിയന് യൂണിയന് ഒരു പ്രധാന പങ്ക് വഹിക്കുന്നു. ഇന്ത്യയുടെ വിദേശനയങ്ങളില് അഫ്രിക്കയും ഒരു പ്രധാന പങ്ക് വഹിക്കുന്നു. 2008-ല് ഇന്ത്യയും അഫ്രിക്കയും തമ്മില് ഒരു കരാറ് ഒപ്പുവച്ചു. ഈ കരാറില് ഇരു രാജ്യങ്ങളും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നതിനും സഹകരണം വളര്ത്തുന്നതിനുമുള്ള തീരുമാനം എടുത്തു. ഇന്ത്യയും അഫ്രിക്കയും തമ്മില് നിരവധി കരാറുകള് ഒപ്പുവച്ചിട്ടുണ്ട്. ഇന്ത്യയുടെ വിദേശനയങ്ങളില് അഫ്രിക്ക ഒരു പ്രധാന പങ്ക് വഹിക്കുന്നു. ഇന്ത്യയുടെ വിദേശനയങ്ങളില് ദക്ഷിണ അമേരിക്കയും ഒരു പ്രധാന പങ്ക് വഹിക്കുന്നു.
2007-ല് ഇന്ത്യയും ദക്ഷിണ അമേരിക്കയും തമ്മില് ഒരു കരാറ് ഒപ്പുവച്ചു. ഈ കരാറില് ഇരു രാജ്യങ്ങളും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നതിനും സഹകരണം വളര്ത്തുന്നതിനുമുള്ള തീരുമാനം എടുത്തു. ഇന്ത്യയും ദക്ഷിണ അമേരിക്കയും തമ്മില് നിരവധി കരാറുകള് ഒപ്പുവച്ചിട്ടുണ്ട്. ഇന്ത്യയുടെ വിദേശനയങ്ങളില് ദക്ഷിണ അമേരിക്ക ഒരു പ്രധാന പങ്ക് വഹിക്കുന്നു. ഇന്ത്യയുടെ വിദേശനയങ്ങളില് ഓസ്ട്രേലിയയും ഒരു പ്രധാന പങ്ക് വഹിക്കുന്നു. 2009-ല് ഇന്ത്യയും ഓസ്ട്രേലിയയും തമ്മില് ഒരു കരാറ് ഒപ്പുവച്ചു. ഈ കരാറില് ഇരു രാജ്യങ്ങളും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നതിനും സഹകരണം വളര്ത്തുന്നതിനുമുള്ള തീരുമാനം എടുത്തു. ഇന്ത്യയും ഓസ്ട്രേലിയയും തമ്മില് നിരവധി കരാറുകള് ഒപ്പുവച്ചിട്ടുണ്ട്. ഇന്ത്യയുടെ വിദേശനയങ്ങളില് ഓസ്ട്രേലിയ ഒരു പ്രധാന പങ്ക് വഹിക്കുന്നു. ഇന്ത്യയുടെ വിദേശനയങ്ങളില് ജപ്പാനും ഒരു പ്രധാന പങ്ക് വഹിക്കുന്നു. 2006-ല് ഇന്ത്യയും ജപ്പാനും തമ്മില് ഒരു കരാറ് ഒപ്പുവച്ചു. ഈ കരാറില് ഇരു രാജ്യങ്ങളും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നതിനും സഹകരണം വളര്ത്തുന്നതിനുമുള്ള തീരുമാനം എടുത്തു. ഇന്ത്യയും ജപ്പാനും തമ്മില് നിരവധി കരാറുകള് ഒപ്പുവച്ചിട്ടുണ്ട്. ഇന്ത്യയുടെ വിദേശനയങ്ങളില് ജപ്പാന് ഒരു പ്രധാന പങ്ക് വഹിക്കുന്നു. ഇന്ത്യയുടെ വിദേശനയങ്ങളില് ഇസ്രായേലും ഒരു പ്രധാന പങ്ക് വഹിക്കുന്നു. 1992-ല് ഇന്ത്യയും ഇസ്രായേലും തമ്മില് ഒരു കരാറ് ഒപ്പുവച്ചു. ഈ കരാറില് ഇരു രാജ്യങ്ങളും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നതിനും സഹകരണം വളര്ത്തുന്നതിനുമുള്ള തീരുമാനം എടുത്തു. ഇന്ത്യയും ഇസ്രായേലും തമ്മില് നിരവധി കരാറുകള് ഒപ്പുവച്ചിട്ടുണ്ട്. ഇന്ത്യയുടെ വിദേശനയങ്ങളില് ഇസ്രായേല് ഒരു പ്രധാന പങ്ക് വഹിക്കുന്നു. ആകെയായി, ഇന്ത്യയുടെ വിദേശനയങ്ങള് വിവിധ രാജ്യങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് വളരെ സങ്കീര്ണ്ണമാണ്. നിരവധി സാമ്പത്തിക, സൈനിക, സാംസ്കാരിക മേഖലകളില് ഇന്ത്യ മറ്റ് രാജ്യങ്ങളുമായി അടുത്ത ബന്ധം പുലര്ത്തിയിട്ടുണ്ട്. ഇന്ത്യയുടെ വിദേശനയങ്ങളെ പുരോഗമിപ്പിക്കുന്നതില് സമീപ ഭാവിയിലും ഇത് തുടരുമെന്ന് പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. അതിനാല്, ഇന്ത്യയുടെ വിദേശനയങ്ങളെക്കുറിച്ച് കൂടുതല് അറിവില് താല്പര്യമുള്ള കാര്യങ്ങള് മനസ്സിലാക്കുന്നത് പ്രധാനമാണ്.